معرفی و موقعیت جغرافیایی سایت پاراگلایدر جوپار (کرمان)
سایت جوپار از سایت های پاراگلایدر کرمان یک سایت دیوارهای کمارتفاع (حدود ۸۰ متر ارتفاع عمودی) است که در دامنه رشتهکوه جوپار واقع شده است. طول دیواره پروازی جوپار قابل توجه بوده و در حدود ۲۴۰۰ متر امتداد دارد. این طول بلند دیواره موجب میشود فضای کافی برای پرواز همزمان تعداد زیادی خلبان فراهم باشد چشمانداز مقابل سایت شامل باغهای سرسبز، امامزاده معروف شهر و روستاهای اطراف است و حتی جاده کرمان-ماهان را میتوان از بالا مشاهده کرد؛ مناظری که لذت پرواز را دوچندان میکنند.
سایت پروازی جوپار کرمان یکی از مناطق محبوب پرواز با پاراگلایدر در استان کرمان است که در حدود ۳۰ کیلومتری جنوب شهر کرمان و در مجاورت شهر جوپار قرار دارد. این سایت از سال ۱۳۸۴ توسط علاقهمندان محلی مورد استفاده قرار گرفت و به دلیل موقعیت کوهستانی خود پروازهای اولیه در آن عمدتاً به صورت پرواز سرشی (ریج) کوتاه انجام میشد. اما پس از مدتی با کسب تجربه توسط همان تعداد خلبان محدود اولیه، پروازها طولانیتر و پربارتر شده و اکنون جوپار به عنوان یکی از امنترین و زیباترین سایتهای پروازی کوتاه ایران شناخته میشود..
مسیرهای دسترسی به سایت پروازی جوپار (کرمان)
برای دسترسی به سایت جوپار، ابتدا باید به شهر جوپار (در بخش ماهان کرمان) رسید. فاصله کرمان تا جوپار حدود نیمساعت رانندگی در مسیر جنوبی است. خوشبختانه یک جاده دسترسی مناسب از دامنه کوه تا محل تیکآف (محل برخواستن) ایجاد شده که محل تیک آف را به محل فرود متصل میکند. این جاده توسط شهرداری تسطیح شده و شرایط آن به گونهای است که با هر نوع وسیله نقلیه معمولی میتوان تا محل تیکآف سایت پاراگلایدر جوپار رسید. وجود این مسیر خودرویی، جابهجایی تجهیزات و خلبانان به بالای سایت را بسیار آسان کرده است. محل فرود رسمی سایت نیز در پایین دیواره و مقابل کوه مشخص شده که فرودی ایمن و راحت به خصوص برای خلبانان مبتدی فراهم میکند
امکانات و شرایط سایت پاراگلایدر جوپار
یکی از مزایای بزرگ سایت جوپار نزدیکی آن به مناطق شهری و خدماتی است. جوپار یک شهر زیارتی-سیاحتی است و خلبانان میتوانند از امکانات رفاهی آن بهرهمند شوند؛ از جمله وجود مهمانسرا و اقامتگاه، زیارتگاه معروف (امامزاده)، فروشگاهها و سوپرمارکتهای متعدد، پمپ بنزین، پارکهای شهری و حتی قناتها و طبیعت سرسبز اطراف. این مجاورت باعث شده است که جوپار هم برای مردم محلی و گردشگران جذاب باشد و تماشای چترهای رنگارنگ پاراگلایدر در آسمان جوپار به یک جاذبه دیدنی تبدیل شود.
از لحاظ زیرساخت پروازی، شهرداری و نهادهای محلی اقدامات موثری انجام دادهاند. همانطور که اشاره شد، محل تیکآف سایت جوپار تسطیح شده است و این امر علاوه بر تسهیل برخاستن، امکان تاپلند (فرود در محل تیکآف) را برای خلبانان باتجربه فراهم کرده است. همچنین نزدیکی محل پرواز به ایستگاه اورژانس جادهای و حضور پلیس در منطقه، اطمینان خاطر بیشتری را برای ایمنی پروازها و حوادث احتمالی به وجود آورده است (هرچند با رعایت اصول ایمنی امید میرود هیچگاه حادثهای رخ ندهد). به طور کلی جوپار از نظر دسترسی و امکانات پیرامونی یکی از آمادهترین سایتهای پروازی در کشور محسوب میشود.
ویژگیهای پرواز در جوپار کرمان
شرایط جوی و باد در جوپار از مهمترین دلایل محبوبیت این سایت است. در فصلهای مناسب (اواسط بهار تا پایان تابستان)، تقریباً هر روز بعد از ظهر از حوالی ساعت ۱۶ تا هنگام غروب باد مطلوب و یکنواختی به سمت دیواره میوزد. این باد که معمولاً از سمت شمال و شمالغرب میوزد، به دلیل نبود هیچ عارضهای بین شهر کرمان و جوپار، به خوبی به دامنهی جوپار میرسد. جالب است بدانید جهت و شدت باد سطح شهر کرمان غالباً نمایانگر باد حاکم بر سایت جوپار است و خلبانان میتوانند با مشاهده وضعیت باد در کرمان، شرایط جوپار را با دقت بالا (تا حدود ۹۵٪ موارد) پیشبینی کنند. این هماهنگی شرایط جوی، برنامهریزی پرواز را بسیار آسانتر کرده است.
بادهای بعدازظهر در جوپار با برخورد به دیواره، شرایط پرواز دینامیک (ریجسورینگ) فوقالعادهای را ایجاد میکنند که اغلب با آرامش نسبی هوا همراه است. در واقع بیشتر پروازهای جوپار در هوای نسبتاً آرام و لیفت دینامیکی انجام میشود که برای خلبانان کمتجربهتر نیز دلپذیر و ایمن است. البته با گرمشدن دشت مقابل در طول روز، ترمالهای ملایمی نیز به سوی دیواره کشیده میشوند و گاهی لیفت خوبی زیر بال خلبانان ایجاد میکنند. ترکیب باد دینامیکی مداوم و ترمالهای وسیع عصرگاهی، حالتی را به وجود میآورد که خلبانان محلی از آن به عنوان «مجیک ویند» (باد جادویی) یاد میکنند. در چنین شرایط ایدهآلی، پرواز بر فراز جوپار تجربهای بسیار دلانگیز خواهد بود.
با اتکا به همین شرایط، تاکنون پروازهای چشمگیری در جوپار صورت گرفته است. برخی روزها خلبانان موفق شدهاند تا حدود ۳۰۰ متر بالاتر از محل تیکآف ارتفاع بگیرند و مدت پرواز مداوم خود را تا ۵ ساعت افزایش دهند. هرچند جوپار سایتی برای رکوردزنی مسافتهای خیلی طولانی نیست، اما همین پروازهای بلندمدت نشاندهنده پتانسیل خوب منطقه است. خلبانان بومی کرمان به واسطه تمرین مداوم در جوپار، مهارت پرواز در بادهای نسبتاً تند را نیز کسب کردهاند و گاهاً در بادهای ۳۰ تا ۴۵ کیلومتر بر ساعت نیز توانایی تیکآف و پرواز ایمن را یافتهاند. البته چنین بادهای شدیدی برای خلبانان مهمان و کمتجربه به هیچ وجه توصیه نمیشود. طبق توصیههای ایمنی، اگر سرعت باد در محل تیکآف بیش از حدود ۲۵ کیلومتر بر ساعت باشد، خلبانان غیرمحلی بهتر است از تیکآف در قله خودداری کرده و در ارتفاع پایینتر (دامنه) اقدام به پرواز کنند. همراه داشتن تجهیزات ایمنی نظیر اسپیدسیستم و حضور در کنار یک راهنمای باتجربه بومی از دیگر نکاتی است که برای پرواز ایمن در جوپار باید مدنظر قرار گیرد. با رعایت این موارد، جوپار محیطی بسیار امن و لذتبخش برای تجربه پرواز آزاد خواهد بود.
نکات مثبت سایت جوپار به طور خلاصه:
نزدیکی به شهر کرمان: فاصله کم تا مرکز استان، رفتوآمد به سایت را آسان کرده است
دسترسی زمینی عالی: وجود جاده خاکی مناسب تا بالای محل پرواز که با خودروی سواری قابل دسترسی است
امتداد بلند دیواره: طول حدود ۲.۴ کیلومتری سایت امکان پرواز همزمان چندین خلبان را فراهم میکند
احتمال بالای روزهای قابل پرواز: از اواخر بهار تا تابستان تقریباً هر روز عصر باد مناسب پرواز دارد
امکانات رفاهی نزدیک: مجاورت با شهر توریستی جوپار و دسترسی به اقامتگاه، فروشگاه، سوخت، پارک و … برای خلبانان و همراهان
مناظر زیبا و گردشگری: چشمانداز باغها و وجود اماکن زیارتی در پایین سایت، تجربه پرواز را جذابتر میکند
ایمنی و پشتیبانی: حضور پایگاه اورژانس و نیروهای امدادی در نزدیکی سایت و تعیین محل فرود مشخص برای فرود امن مبتدیان
سوابق، رویدادها و رکوردها
سایت پاراگلایدر جوپار طی سالهای اخیر میزبان رویدادهای گوناگونی بوده است که نشاندهنده اهمیت آن در ورزشهای هوایی استان کرمان است. به عنوان نمونه، در آبان ۱۳۹۴ یک مسابقه استانی دقت در فرود (هدفزنی) در سایت زیبای جوپار برگزار شد که به صورت انفرادی و در سه ردهی مبتدی، مستقل و بانوان انجام گرفت و ۲۵ خلبان از سراسر استان در آن به رقابت پرداختند. برگزاری این مسابقه (که در آن برای نخستین بار در کرمان بانوان خلبان نیز شرکت داشتند) نشان از ظرفیت بالای جوپار برای میزبانی مسابقات رسمی دارد. همچنین حضور تماشاگران و علاقهمندان در این رویدادها به شناختهتر شدن هر چه بیشتر جوپار کمک کرده است.
از سوی دیگر، سایت جوپار به عنوان یک پایگاه آموزشی نیز مورد توجه قرار دارد. به دلیل بادهای یکنواخت عصرگاهی و فضای پروازی امن، بسیاری از مربیان پاراگلایدر کشور جوپار را محلی ایدهآل برای برگزاری دورههای آموزشی انتخاب میکنند. در این سایت میتوان آموزش پرواز در شرایط ریج (دیوارهای) و تمرین تکنیکهای مختلف مانند تیکآف برعکس (ریورس) را در شرایط واقعی اما نسبتاً کنترلشده انجام داد. خلبانان تازهکار کرمانی نیز معمولاً نخستین پروازهای بلند خود را در جوپار تجربه میکنند و مهارت لازم را تحت نظارت مربیان کسب مینمایند.
هر چند تاکنون رکورد رسمی خاصی از نظر مسافت یا ارتفاع در جوپار گزارش نشده، ولی همانطور که گفته شد چندین پرواز طولانیمدت در حد چند ساعت نیز در این منطقه انجام شده که دستاورد کمی نیست. ماهیت پروازهای جوپار بیشتر تفریحی و آموزشی است و خلبانان برای ثبت رکوردهای مسافت معمولاً به سایتهای مرتفعتر مراجعه میکنند. با این وجود، جوپار یک رکورد ویژه خود را دارد: استمرار فعالیت و پرواز ایمن طی سالهای متمادی بدون حوادث جدی. این خود نشاندهنده ایمنی بالای سایت و تجربه ارزشمند خلبانان بومی در مدیریت شرایط جوپار است.
