آموزش پاراگلایدر یکی از جذابترین مسیرها برای ورود به دنیای پرواز و ورزشهای هوایی است. با این حال، بسیاری از علاقهمندان پیش از ثبتنام در دورههای آموزش پاراگلایدر این دغدغه را دارند که:
آیا با وجود برخی مشکلات جسمی و پزشکی میتوان پرواز کرد؟ بیماریهای محدودکننده آموزش پاراگلایدر کدامند؟
واقعیت این است که پاراگلایدر یک رشته ورزشی پر جنب و جوش است. هنرجو برای حمل تجهیزات (حدود ۱۰ تا ۲۰ کیلوگرم)، دویدن در شیب برای تیکآف (برخاستن)، و تحمل فشار ناشی از فرود، به حداقلهایی از سلامت جسمانی نیاز دارد. علاوه بر این، ترشح آدرنالین و تغییرات ارتفاع نیز روی بدن تاثیر میگذارند.
در این مقاله، بر اساس استانداردهای پزشکی ورزشی، به بررسی مهمترین بیماریها و شرایط جسمی که ممکن است مانع آموزش پاراگلایدر شوند میپردازیم.
۱. دیسک کمر، سیاتیک و مشکلات ستون فقرات
یکی از پرتکرارترین سوالات، ارتباط دیسک کمر و آموزش پاراگلایدر است. در این ورزش، ستون فقرات در سه مرحله تحت فشار قرار میگیرد:
- حمل تجهیزات پیش از پرواز
- نشستن طولانیمدت در صندلی پرواز (هارنس)
- شوکهای احتمالی هنگام فرود (Landing)
افرادی که دچار فتق شدید دیسک، تنگی کانال نخاعی، لغزش مهره یا دردهای فعال سیاتیک (درد تیرکشنده همراه با بیحسی پا) هستند، در معرض تشدید آسیب قرار دارند. آموزش در این شرایط ممنوع است. اما این به معنای ممنوعیت همیشگی نیست. در بسیاری از موارد، اگر پزشک متخصص (ارتوپد یا پزشک مغز و اعصاب) وضعیت شما را پایدار تشخیص دهد و صلاحدید متخصص بر این باشد که با تقویت عضلات مشکلی رخ نمیدهد، میتوانید تمرینات خود را با احتیاط و زیر نظر مربی آغاز کنید.
۲. آسیبهای زانو و آرتروز مفاصل
سلامت زانوها و مچ پا در پاراگلایدر بسیار حیاتی است. تیکآف نیازمند دویدن قدرتی روی زمینهای ناهموار یا شیبدار است.
- آرتروز پیشرفته: دویدن و فرود آمدن را بسیار دردناک و پرخطر میکند.
- پارگی رباط صلیبی (ACL) و منیسک: اگر زانو ناپایدار باشد و درمان یا تقویت عضلانی (فیزیوتراپی) کامل نشده باشد، خطر خالی کردن زانو هنگام فرود بسیار بالاست. خبر خوب این است که در صورت درمان، انجام فیزیوتراپی و تایید پزشک ورزشی مبنی بر استحکام کافی مفصل، معمولاً مشکلی برای شروع تمرینات نخواهید داشت.
۳. بیماریهای قلبی و فشار خون کنترلنشده
پرواز با پاراگلایدر با هیجان بالا، ترشح آدرنالین و فعالیت بدنی همراه است. همچنین با افزایش ارتفاع، غلظت اکسیژن کاهش و فشار هوا تغییر میکند.
افراد دارای سابقه سکته قلبی، نارساییهای شدید قلبی، عمل قلب باز یا فشار خون بالای کنترلنشده، در معرض خطرات جدی (مانند سنکوپ یا حمله قلبی در آسمان) قرار دارند و پیش از هر اقدامی باید تست ورزش داده و تاییدیه متخصص قلب و عروق را دریافت کنند پس تنها اگر بیماری شما با دارو به خوبی تحت کنترل باشد و متخصص قلب پس از انجام معاینات (مانند تست ورزش) اجازه فعالیت را صادر کند، میتوانید آموزش پاراگلایدر را شروع کنید.
۴. بیماریهای عصبی، صرع و مشکلات تعادلی (خط قرمز پرواز)
در ورزشهای هوایی، هوشیاری صد درصدی الزامی است.
- صرع و تشنج: ابتلا به صرع (حتی با مصرف دارو) در بیشتر استانداردهای هوانوردی مانع قطعی برای پرواز است و ممنوع میباشد.
- سرگیجه مزمن (ورتیگو) و اختلالات گوش میانی: از آنجا که حفظ تعادل و جهتیابی در آسمان حیاتی است، این بیماریها خطر از دست دادن کنترل بال را به شدت افزایش میدهند.
۵. مشکلات بینایی و شنوایی
- هنرجوی آموزش پاراگلایدر باید بتواند موانع (کابلهای برق، درختان، سایر پرندهها و…) را به خوبی تشخیص دهد و عمق میدان را برای فرود تخمین بزند. (استفاده از عینک طبی استاندارد در حین پرواز بلامانع است)
- همچنین داشتن شنوایی مناسب برای شنیدن دستورات مربی پاراگلایدر از طریق بیسیم (رادیو) در طول دورهی آموزشی الزامی است. در صورت نداشتن شنواییِ کافی، متأسفانه امکان آموزش وجود نخواهد داشت.
۶. دوران بارداری
انجام ورزشهای اکستریم و هوایی مانند پاراگلایدر در دوران بارداری به دلیل خطر ضربه به شکم هنگام فرود، تغییرات فشار خون و استرس، از سوی تمامی مراجع پزشکی ممنوع اعلام شده است. مادران باردار باید پاراگلایدینگ را به پس از تولد فرزند و بازگشت به شرایط فیزیکی عادی موکول کنند.
۷. عملهای جراحیهای و دوران نقاهت
اگر به تازگی تحت عمل جراحی (بهویژه جراحیهای چشم، مفصل، ستون فقرات یا شکم) قرار گرفتهاید، باید تا پایان کامل دوره نقاهت و جوش خوردن کامل بافتها صبر کنید. کششها و فشارهای فیزیکی حین آموزش پاراگلایدر میتواند نتیجه جراحی را از بین ببرد. کمی صبور باشید. به محض اینکه جراح معالج شما بهبودی کامل بافتها را تایید کند و اجازه فعالیتهای ورزشی را بدهد، میتوانید با خیالی آسوده وارد دورههای آموزشی پاراگلایدینگ شوید.
جمعبندی؛ آیا من میتوانم پاراگلایدر یاد بگیرم؟
در اکثریت مواقع، افراد با سلامت عمومی متوسط و بدون بیماریهای زمینهای فعال، میتوانند با خیالی آسوده در دورههای آموزش پاراگلایدر شرکت کنند. با این حال، اگر دارای سابقه پزشکی خاصی (بهویژه مشکلات ستون فقرات، قلب، مفاصل و سیستم عصبی) هستید، پنهان کردن آن از مربی بزرگترین اشتباه است.
بهترین اقدام این است که پیش از خرید تجهیزات یا ثبتنام، شرایط جسمی خود را با یک پزشک متخصص پزشکی ورزشی و همچنین مربی تاییدشده پاراگلایدر در میان بگذارید تا با بالاترین سطح ایمنی از پرواز لذت ببرید.
